ابن سعد ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )

6

الطبقات الكبرى ( فارسي )

( 1 ) غزو ذو العشيرة پس آن گاه در ماه جمادى الآخرة كه شانزدهمين ماه از هجرت بود پيامبر ( ص ) به غزو ذو العشيرة رفت و لواء را كه سپيد بود حمزة بن عبد المطّلب به دست داشت . پيامبر ( ص ) ابو سلمة بن عبد الاسد مخزومى را به نيابت خود در مدينه گماشت و با يكصد و پنجاه تن - و گفته‌اند دويست تن - از مهاجران كه خود داوطلب بودند پاى در راه نهاد و هيچ كس را اكراه نكرد كه بيرون آيد . و بر روى هم سى شتر داشتند كه به نوبت سوار مىشدند و مىخواستند كاروان قريش را كه از مكه به شام مىرفت فروگيرند ، و از مكه خبر رسيده بود كه آن كاروان بيرون آمده است و اموال قريش در آن است . چون پيامبر ( ص ) به ذو العشيرة رسيد چند روزى بود كه كاروان از آنجا گذشته بود . و ذو العشيرة از سرزمينهاى بنى مدلج است ، و در نزديك ينبع [ 1 ] ، و ميان مدينه و ينبع نه منزل است . و اين كاروان همان است كه به هنگام بازگرديدن آن هم پيامبر براى فرو گرفتن آن روى در راه نهاد و كاروان راه كنار دريا گرفت و گريخت و چون به قريش خبر رسيد براى حفظ كاروان بيرون آمدند و در بدر با پيامبر ( ص ) روباروى شدند و گروهى از قريش كشته آمدند . در ذو العشيرة بود كه پيامبر ( ص ) به على ( ع ) كنيهء ابو تراب اطلاق فرمود و سبب آن بود كه پيامبر ( ص ) على ( ع ) را ديد بر روى خاكهاى نرم خفته ، به او فرمود : اى ابو تراب برخيز ! و على ( ع ) برخاست . [ 2 ] در همين غزو پيامبر ( ص ) با بنى مدلج و همپيمانان آنها كه از بنى ضمرة بودند ، پيمان بست و به مدينه بازگرديد و با دشمن روباروى نشد .

--> [ 1 ] . ينبع ، شهر كوچكى نزديك مدينه است ، پاره‌يى از اوقاف امير المؤمنين على ( ع ) در آن قرار دارد . ر ك : ترجمهء تقويم البلدان ابو الفداء ، چاپ بنياد فرهنگ ، ص 123 . - م . [ 2 ] . موضوع اطلاق ابن كنيه در منابع ديگر مفصل‌تر آمده است . ر ك : سيرهء ابن هشام ، ج 2 ، چاپ مصطفى السقاء ، مصر ، ص 249 - م .